छत्तीसगड हॉकी लीगचे उद्घाटन; रक्षा खडसे यांची उपस्थिती

६ फ्रँचायझी संघ, १३२ खेळाडूंचा सहभाग; १ नोव्हेंबरला अंतिम सामना, विजेत्या संघाला ११ लाख रुपयांचे पारितोषिक

रायपूर : देशातील हॉकी खेळाला तळागाळापर्यंत बळकटी देण्याच्या आणि नवोदित खेळाडूंना राष्ट्रीय स्तरावर आपली क्षमता सिद्ध करण्याची संधी उपलब्ध करून देण्याच्या उद्देशाने छत्तीसगडमध्ये पहिल्या ‘छत्तीसगड हॉकी लीग’चे आयोजन करण्यात आले आहे. केंद्रीय युवा कार्यक्रम आणि क्रीडा राज्यमंत्री रक्षा खडसे यांनी बुधवार, २१ ऑक्टोबर २०२६ रोजी रायपूर येथील सरदार वल्लभभाई पटेल आंतरराष्ट्रीय हॉकी स्टेडियममध्ये आयोजित उद्घाटन सोहळ्याला विशेष अतिथी म्हणून उपस्थिती लावली. राज्यातील क्रीडा क्षेत्राच्या विकासाच्या दृष्टीने ही लीग महत्त्वाचे पाऊल असल्याचे त्यांनी अधोरेखित केले.

तळागाळातील खेळाडूंना स्पर्धात्मक व्यासपीठ

भारतात हॉकीला मोठी परंपरा लाभली आहे. मात्र, ग्रामीण आणि आदिवासी भागांतील अनेक प्रतिभावान खेळाडूंना दर्जेदार प्रशिक्षण, आधुनिक क्रीडा सुविधा आणि उच्चस्तरीय स्पर्धांमध्ये सहभागी होण्याच्या पुरेशा संधी मिळणे हे आजही महत्त्वाचे आव्हान आहे. ही बाब लक्षात घेऊन छत्तीसगड हॉकी लीगच्या माध्यमातून स्थानिक खेळाडूंना संघटित स्पर्धेचे व्यासपीठ उपलब्ध करून देण्याचा प्रयत्न करण्यात येत आहे.

उद्घाटन सोहळ्यात बोलताना केंद्रीय राज्यमंत्री रक्षा खडसे यांनी युवा खेळाडूंसाठी नियमित आणि दर्जेदार स्पर्धांचे आयोजन करण्याचे महत्त्व स्पष्ट केले. नवोदित खेळाडूंना अनुभवी राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय खेळाडूंसोबत खेळण्याची संधी मिळाल्यास त्यांचा आत्मविश्वास वाढण्यास मदत होऊ शकते. तसेच, खेळातील कौशल्ये विकसित करण्यासाठी आणि मोठ्या स्पर्धांसाठी आवश्यक अनुभव मिळविण्यासाठी अशा लीग उपयुक्त ठरतात, असे त्यांनी सांगितले.

खेळाडूंच्या सर्वांगीण विकासासाठी केवळ प्रतिभा पुरेशी नसून, त्यांना योग्य प्रशिक्षण, आधुनिक क्रीडा सुविधा, सातत्यपूर्ण स्पर्धा आणि संस्थात्मक सहकार्य मिळणेही आवश्यक आहे. या सर्व घटकांचा समन्वय साधल्यास स्थानिक स्तरावरील खेळाडूंना पुढे जाण्यासाठी अधिक चांगल्या संधी उपलब्ध होऊ शकतात. छत्तीसगड हॉकी लीगच्या माध्यमातून ही दरी कमी करण्याचा प्रयत्न केला जात आहे.

खेलो इंडिया आदिवासी क्रीडा स्पर्धेनंतर आणखी एक महत्त्वाचे पाऊल

छत्तीसगडमध्ये आयोजित करण्यात आलेल्या खेलो इंडिया आदिवासी क्रीडा स्पर्धांनंतर छत्तीसगड हॉकी लीग हा राज्याच्या क्रीडा विकासातील आणखी एक महत्त्वाचा टप्पा मानला जात आहे. खेलो इंडिया आदिवासी क्रीडा स्पर्धांमुळे आदिवासी समुदायांमधील क्रीडा प्रतिभेला व्यासपीठ मिळाले, तर हॉकी लीगच्या माध्यमातून हॉकी खेळासाठी स्वतंत्र आणि नियमित स्पर्धात्मक वातावरण निर्माण करण्यावर भर देण्यात येत आहे.

छत्तीसगडमधील ग्रामीण आणि आदिवासी भागांमध्ये खेळाची आवड वाढविणे, स्थानिक खेळाडूंचा सहभाग प्रोत्साहित करणे आणि राज्याला देशातील एक महत्त्वाचे क्रीडा केंद्र म्हणून विकसित करण्याच्या दिशेने प्रयत्न करणे, हा या उपक्रमामागील व्यापक उद्देश आहे.

रक्षा खडसे यांनी आदिवासी आणि ग्रामीण भागांतील युवकांना क्रीडा क्षेत्रात अधिक संधी उपलब्ध करून देण्याची गरज अधोरेखित केली. स्थानिक प्रतिभेला अनुभवी खेळाडूंच्या अनुभवाची जोड मिळाल्यास नवोदितांना खेळातील बारकावे शिकता येतील. त्याचबरोबर राष्ट्रीय स्तरावरील स्पर्धांमध्ये सहभागी होण्याची प्रेरणा आणि आत्मविश्वासही वाढू शकतो.

सहा संघांमध्ये रंगणार हॉकीचा थरार

या लीगच्या पहिल्या पर्वात सहा फ्रँचायझी संघ सहभागी होत आहेत. त्यांची नावे पुढीलप्रमाणे आहेत.

राजधानी रॉयल्स
न्यायधानी नाइट्स
संस्कारधानी स्ट्रायकर्स
चक्रधर चॅम्पियन्स
बैलाडीला बुल्स
मैनपाट टायटन्स

प्रत्येक संघात २२ खेळाडूंचा समावेश आहे. यामध्ये छत्तीसगडमधील १८ आणि राज्याबाहेरील चार खेळाडू असतील. अशा प्रकारे सहा संघांमध्ये मिळून १३२ खेळाडू स्पर्धेत सहभागी होणार आहेत. संघांमध्ये माजी ऑलिम्पिकपटूंचाही समावेश असल्याने त्यांच्या अनुभवाचा फायदा इतर खेळाडूंना मिळण्याची अपेक्षा आहे.

या स्पर्धेत पुरुषांचे एकूण १८ सामने खेळविण्यात येणार आहेत. त्यानंतर उपांत्य फेरीचे सामने होतील आणि १ नोव्हेंबर रोजी अंतिम सामना आयोजित केला जाईल. सर्व सामने रायपूर येथील सरदार वल्लभभाई पटेल आंतरराष्ट्रीय हॉकी स्टेडियममध्ये होणार आहेत.

महिला हॉकीला प्रोत्साहन देण्यासाठी विशेष सामना

पुरुषांच्या स्पर्धेसोबतच महिला हॉकीला प्रोत्साहन देण्यासाठी एक प्रदर्शनीय सामनाही आयोजित केला जाणार आहे. महिला खेळाडूंना व्यासपीठ उपलब्ध करून देणे आणि हॉकीमध्ये अधिक व्यापक सहभाग निर्माण करणे, या दृष्टीने या सामन्याला महत्त्व आहे.

महिला आणि पुरुष दोन्ही गटांतील खेळाडूंना प्रोत्साहन देणे, स्थानिक पातळीवर खेळाची लोकप्रियता वाढविणे आणि नव्या पिढीला हॉकीकडे आकर्षित करणे यासाठी अशा उपक्रमांची भूमिका महत्त्वाची ठरू शकते. विशेषतः शालेय आणि महाविद्यालयीन स्तरावरील युवक-युवतींना क्रीडा क्षेत्रात करिअर करण्याची प्रेरणा मिळण्यासाठी स्थानिक स्पर्धा उपयुक्त ठरतात.

माजी कर्णधार सरदार सिंह लीगचे ब्रँड अॅम्बेसेडर

भारतीय हॉकी संघाचे माजी कर्णधार आणि ऑलिम्पिकपटू सरदार सिंह यांची या लीगचे ब्रँड अॅम्बेसेडर म्हणून निवड करण्यात आली आहे. भारतीय हॉकीतील त्यांच्या अनुभवामुळे नवोदित खेळाडूंना प्रेरणा मिळण्यास मदत होईल, अशी अपेक्षा आहे.

अनुभवी खेळाडूंचा सहभाग हा केवळ स्पर्धेची गुणवत्ता वाढविण्यासाठीच नव्हे, तर युवा खेळाडूंना शिस्त, सातत्य, संघभावना आणि उच्चस्तरीय खेळासाठी आवश्यक असलेल्या मानसिक तयारीचे महत्त्व समजून घेण्यासाठीही उपयुक्त ठरू शकतो. भारतीय हॉकीच्या समृद्ध परंपरेशी नव्या पिढीला जोडण्याच्या दृष्टीनेही त्यांची भूमिका महत्त्वाची मानली जात आहे.

‘बाघवा’ शुभंकर आणि छत्तीसगडच्या संस्कृतीची झलक

छत्तीसगड हॉकी लीगची ओळख राज्याच्या सांस्कृतिक वैशिष्ट्यांशी जोडण्यात आली आहे. या लीगचा शुभंकर ‘बाघवा’ हा वाघापासून प्रेरित आहे. स्पर्धेचे घोषवाक्य ‘चलो रे संगी, हॉकी खेलबो’ असे असून, स्थानिक भाषेतील या घोषवाक्यातून राज्यातील नागरिकांना हॉकी खेळण्याचे आणि खेळाशी जोडले जाण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.

उद्घाटन सोहळ्यात छत्तीसगडच्या परंपरा आणि सांस्कृतिक वारशाचे दर्शन घडविणारे कार्यक्रम सादर करण्यात आले. मनोरंजनपर कार्यक्रमांसोबतच क्रीडा क्षेत्राला समर्पित सादरीकरणांचेही आयोजन करण्यात आले होते. पंजाबी गायक जस्सी गिल आणि बब्बल राय हे या कार्यक्रमातील प्रमुख कलाकारांमध्ये सहभागी होते.

क्रीडा स्पर्धांना स्थानिक संस्कृतीची जोड दिल्यामुळे नागरिकांचा सहभाग वाढविण्यास आणि स्पर्धेशी भावनिक नाते निर्माण करण्यास मदत होऊ शकते. या दृष्टीने छत्तीसगड हॉकी लीगमध्ये राज्याची सांस्कृतिक ओळख जपण्यावर भर देण्यात आला आहे.

विजेत्या संघाला ११ लाख रुपयांचे पारितोषिक

स्पर्धेतील विजेत्या आणि उपविजेत्या संघांसाठी एकूण २१ लाख रुपयांची पारितोषिक रक्कम निश्चित करण्यात आली आहे. विजेत्या संघाला ११ लाख रुपये, तर उपविजेत्या संघाला सहा लाख रुपये दिले जाणार आहेत. याशिवाय स्पर्धेत उत्कृष्ट कामगिरी करणाऱ्या खेळाडूंनाही वैयक्तिक पुरस्कार प्रदान केले जातील.

पारितोषिकांमुळे संघांना स्पर्धात्मक कामगिरीसाठी प्रोत्साहन मिळण्याबरोबरच खेळाडूंच्या वैयक्तिक योगदानाची दखल घेण्याची संधी उपलब्ध होणार आहे. मात्र, अशा लीगचे दीर्घकालीन यश केवळ पारितोषिकांवर अवलंबून नसून, त्यातून खेळाडूंना सातत्यपूर्ण संधी, प्रशिक्षण आणि पुढील स्तरावर जाण्यासाठी मार्ग उपलब्ध होणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे.

प्रेक्षकांना विनामूल्य प्रवेश; जिओहॉटस्टारवर थेट प्रक्षेपण

रायपूर येथील सरदार वल्लभभाई पटेल आंतरराष्ट्रीय हॉकी स्टेडियममध्ये होणाऱ्या सामन्यांसाठी प्रेक्षकांना विनामूल्य प्रवेश देण्यात येणार आहे. त्यामुळे स्थानिक नागरिकांना प्रत्यक्ष मैदानावर उपस्थित राहून खेळाचा आनंद घेता येईल. देशभरातील हॉकीप्रेमींना जिओहॉटस्टारवर या सामन्यांचे थेट प्रक्षेपण पाहता येणार आहे.

मैदानावर प्रेक्षकांची उपस्थिती आणि डिजिटल माध्यमांद्वारे मोठ्या प्रेक्षकवर्गापर्यंत पोहोचण्याची संधी यामुळे लीगची लोकप्रियता वाढविण्यास मदत होऊ शकते. विशेषतः युवा खेळाडूंच्या कामगिरीला व्यापक प्रेक्षकवर्ग मिळाल्यास त्यांना प्रोत्साहन मिळण्याची शक्यता आहे.

भारतीय हॉकीतील छत्तीसगडचे योगदान वाढविण्याचा प्रयत्न

छत्तीसगड हॉकी लीग ही केवळ एक क्रीडा स्पर्धा नसून, राज्यातील हॉकीच्या विकासासाठी विविध घटकांना एकत्र आणण्याचा प्रयत्न आहे. शासनाचे सहकार्य, क्रीडा संस्थांचा सहभाग, अनुभवी खेळाडूंचे मार्गदर्शन आणि नवोदित खेळाडूंना उपलब्ध होणाऱ्या संधी यांच्या माध्यमातून राज्यात अधिक मजबूत क्रीडा व्यवस्था उभारण्याचे उद्दिष्ट आहे.

या लीगमुळे स्थानिक खेळाडूंना स्पर्धात्मक अनुभव मिळणे, त्यांची कौशल्ये विकसित होणे आणि भविष्यातील मोठ्या स्पर्धांसाठी तयारी करण्याची संधी मिळू शकते. त्याचबरोबर ग्रामीण आणि आदिवासी भागांतील प्रतिभावान खेळाडूंना मुख्य प्रवाहातील क्रीडा क्षेत्राशी जोडण्याच्या प्रयत्नांनाही बळ मिळू शकते.

एकूणच, छत्तीसगड हॉकी लीगच्या पहिल्या पर्वाकडून राज्यातील हॉकीच्या विकासाबाबत अपेक्षा व्यक्त केल्या जात आहेत. सहा संघ, १३२ खेळाडू, माजी ऑलिम्पिकपटूंचा सहभाग आणि २१ लाख रुपयांची पारितोषिके ही या स्पर्धेची प्रमुख वैशिष्ट्ये आहेत. या उपक्रमातून निर्माण होणारे स्पर्धात्मक वातावरण पुढील काळात किती प्रभावी ठरते, हे प्रत्यक्ष अंमलबजावणी, खेळाडूंना मिळणाऱ्या सातत्यपूर्ण संधी आणि स्थानिक स्तरावरील सहभागाच्या वाढीवर अवलंबून असेल.

Please follow and like us: